Een praktijkgerichte opleiding voor hulpverleners die mensen in rouw begeleiden

Deze opleiding bestaat uit vier lesnamiddagen van telkens drie uur.
Elke lesdag bouwt verder op de vorige en verdiept het inzicht in de verliesdriehoek als werkmodel voor hulpverleners die mensen in rouw begeleiden.
Tijdens de opleiding wordt theorie voortdurend verbonden met praktijk, casussen en concrete methodieken. Het doel is niet alleen dat deelnemers het model begrijpen, maar vooral dat ze leren hoe ze het kunnen gebruiken in hun eigen begeleiding.
De opleiding is opgebouwd als een traject:
van anders leren kijken naar verlies, naar het analyseren van rouw, tot het werken met concrete methodieken en uiteindelijk het toepassen op echte situaties uit de praktijk.
 

De eerste lesdag start met een herkenbare vraag voor veel hulpverleners.

Waarom lijkt het ene verlies iemand volledig te ontwrichten, terwijl iemand anders een verlies draagt dat op het eerste gezicht nog zwaarder lijkt?

Veel hulpverleners botsen vroeg of laat op dit soort vragen.
Niet omdat ze niet betrokken zijn, maar omdat de diepere structuur van verlies vaak onzichtbaar blijft.

We starten daarom met twee verhalen uit de praktijk.

• Het verhaal van Annie, die anderhalf jaar na het overlijden van haar moeder nog steeds diep vastloopt in haar verdriet.
• En het verhaal van Fred, die zijn dochter verloor maar op een andere manier met dit verlies lijkt om te gaan.

Deze twee verhalen tonen meteen iets fundamenteels: Rouw laat zich niet begrijpen door alleen te kijken naar wie er gestorven is of hoe lang het geleden is.
Rouw wordt bepaald door veel meer.

 

De verliesdriehoek als kader

Vanuit deze verhalen introduceren we het model van de verliesdriehoek.
De verliesdriehoek helpt hulpverleners om rouw niet langer alleen intuïtief te benaderen, maar systematisch te begrijpen.

Het model bestaat uit drie pijlers:

• Draaglast: Alles wat te maken heeft met de aard van het verlies zelf.
• Draagkracht: De innerlijke mogelijkheden van iemand om met verlies om te gaan.
• Draagvlak: De steun en context rondom de rouwende.

We onderzoeken hoe deze drie pijlers voortdurend op elkaar inwerken en samen bepalen hoe zwaar een verlies doorweegt in het leven van iemand.

 

De verschillende lagen van verlies

Tijdens deze eerste lesdag staan we stil bij factoren die vaak een rol spelen in de intensiteit van rouw.

Bijvoorbeeld:

•    de kwaliteit van de relatie met de overledene
•    secundaire verliezen die ontstaan na een overlijden
•    de omstandigheden van het overlijden
•    de levensfase waarin het verlies plaatsvond
•    eerdere verlieservaringen die opnieuw worden aangeraakt

Maar we kijken ook naar de andere zijden van de driehoek.

We onderzoeken hoe draagkracht gevormd wordt door bijvoorbeeld:

•    opvoeding
•    emotionele ontwikkeling
•    veerkracht
•    eerdere levenservaringen

En we staan stil bij draagvlak:

•    de steun die iemand krijgt uit zijn omgeving
•    hoe de omgeving reageert op rouw
•    hoe relaties kunnen veranderen na een verlies

Aan het einde van deze eerste lesdag hebben deelnemers een nieuwe bril om naar rouw te kijken.

Tijdens de tweede lesdag maken we een belangrijke stap in de opleiding.

Waar in de eerste lesdag het kader van de verliesdriehoek wordt opgebouwd en deelnemers leren anders kijken naar rouw en verlies, gaan we in deze lesdag een stap verder. De verliesdriehoek wordt nu een praktisch instrument om rouwsituaties te analyseren.

Hulpverleners leren hoe ze het model concreet kunnen gebruiken wanneer een cliënt bij hen in begeleiding komt. Stap voor stap onderzoeken we hoe de drie pijlers van de verliesdriehoek — draaglast, draagkracht en draagvlak — samen het verhaal van een verlies vormen.

We werken met een duidelijke structuur die hulpverleners helpt om zicht te krijgen op vragen zoals:

•    waar de grootste draaglast in dit verlies ligt
•    hoe sterk of kwetsbaar de draagkracht van de cliënt is
•    welke rol het draagvlak van de omgeving speelt

Wanneer deze drie elementen samen bekeken worden, ontstaat er vaak een veel helderder beeld van wat er werkelijk speelt.

De verschillende lagen binnen de verliesdriehoek

Wanneer we een rouwsituatie analyseren met de verliesdriehoek, kijken we niet alleen naar de drie grote pijlers — draaglast, draagkracht en draagvlak. In deze opleiding staan we bewust ook stil bij de subonderdelen binnen elke pijler, omdat precies daar vaak zichtbaar wordt waar de kern van het vastlopen ligt.
Het is vaak in deze fijnere lagen dat duidelijk wordt waarom een verlies voor de ene persoon zo zwaar doorweegt en voor de andere anders beleefd wordt.

Binnen draaglast onderzoeken we bijvoorbeeld onder andere:

•    de aard en kwaliteit van de relatie met de overledene
•    secundaire verliezen die na het overlijden ontstaan
•    de omstandigheden van het overlijden
•    de levensfase waarin het verlies plaatsvindt
•    eerdere verlieservaringen die opnieuw worden aangeraakt

Binnen draagkracht kijken we naar factoren zoals:

•    hoe iemand geleerd heeft om met emoties om te gaan
•    de emotionele ontwikkeling en opvoeding
•    persoonlijke veerkracht
•    eerdere ervaringen die iemand sterker of kwetsbaarder hebben gemaakt

En binnen draagvlak onderzoeken we bijvoorbeeld:

•    de aanwezigheid van steunfiguren
•    de kwaliteit van relaties in de omgeving
•    de manier waarop de omgeving reageert op het verdriet
•    de mate waarin iemand zich gezien en begrepen voelt

Door op deze manier stil te staan bij de verschillende lagen binnen elke pijler, wordt vaak zichtbaar waar iemand precies vastloopt in zijn rouwproces.
Soms blijkt dat de zwaarte van het verlies vooral ligt in de aard van het verlies zelf: de relatie, de omstandigheden van het overlijden of de geschiedenis die aan het verlies verbonden is.

In andere situaties wordt duidelijk dat het verlies op zich niet alles verklaart, maar dat de draagkracht van de cliënt zwaar onder druk staat. Bijvoorbeeld omdat iemand weinig geleerd heeft om met emoties om te gaan, of omdat eerdere ervaringen opnieuw worden aangeraakt.
En soms wordt zichtbaar dat iemand zijn verdriet bijna volledig alleen moet dragen, omdat het draagvlak in de omgeving beperkt is of omdat de rouwende zich niet gezien voelt in zijn verdriet.

Door deze drie pijlers én hun onderliggende lagen samen te analyseren, ontstaat een veel dieper inzicht in waar het rouwproces vastloopt en waar begeleiding kan aansluiten.

Voor veel hulpverleners is dit een belangrijk moment in de opleiding. Hier wordt de verliesdriehoek zichtbaar als meer dan een model: het wordt een praktische bril om rouw te begrijpen en richting te geven aan begeleiding.
Het zijn vaak precies deze subonderdelen die in begeleiding over het hoofd worden gezien, terwijl ze net zichtbaar maken waar de kern van het verlies ligt.

Casusanalyse

Tijdens deze lesdag werken we met een uitgebreide praktijkcasus.

Samen brengen we stap voor stap de volledige verliesdriehoek van deze casus in kaart. Daarbij onderzoeken we onder andere:

•    welke factoren de draaglast van het verlies vergroten
•    waar de grootste kwetsbaarheden in draagkracht zichtbaar worden
•    welke elementen uit het draagvlak ondersteunend of net afwezig zijn
•    waar mogelijke hulpbronnen en veerkracht aanwezig zijn

Door deze analyse samen te doorlopen, ervaren deelnemers hoe de verliesdriehoek kan helpen om een rouwsituatie helder te structureren en beter te begrijpen.
Wat aanvankelijk een complex en moeilijk te begrijpen verhaal lijkt, wordt stap voor stap overzichtelijker. Hulpverleners zien waar de zwaarte van het verlies werkelijk ligt en waar begeleiding het meest ondersteunend kan zijn.
Zo groeit de verliesdriehoek uit tot een kompas dat richting geeft in rouwbegeleiding.
 

Tijdens de eerste twee lesdagen leren deelnemers de verliesdriehoek begrijpen en analyseren. Ze leren kijken naar draaglast, draagkracht en draagvlak en ontdekken waar een cliënt vastloopt in zijn rouwproces.

Tijdens deze derde lesdag zetten we een volgende stap: wat doe je met dat inzicht in de praktijk?
We werken tijdens deze lesdag voortdurend aan de hand van concrete casussen. Op die manier wordt de theorie van de verliesdriehoek onmiddellijk verbonden met de realiteit van rouwbegeleiding.

Samen bekijken we hoe een hulpverlener vanuit de analyse van de verliesdriehoek kan bepalen waar begeleiding best start.
Wanneer zichtbaar wordt waar de kwetsbaarheden liggen binnen de verliesdriehoek, ontstaat namelijk ook de vraag: waar ligt de prioriteit in begeleiding?
Niet elke kwetsbaarheid vraagt immers dezelfde aanpak, en niet elk onderdeel van de verliesdriehoek vraagt meteen dezelfde aandacht.

Aan de hand van casussen leren deelnemers daarom kijken naar vragen zoals:

•    waar ligt op dit moment de grootste kwetsbaarheid in de verliesdriehoek
•    welk onderdeel van de verliesdriehoek heeft eerst versterking nodig
•    welke interventie kan op dit moment het meeste verschil maken
•    waarom het soms belangrijk is om niet meteen bij het verlies zelf te beginnen

Soms ligt de eerste stap bijvoorbeeld in het versterken van de draagkracht, zodat iemand beter in staat wordt om met zijn emoties om te gaan.
In andere situaties blijkt dat het draagvlak zo beperkt is dat iemand zijn verdriet bijna alleen moet dragen. In dat geval kan het versterken van steun en verbinding een belangrijke eerste stap zijn.

En soms vraagt de draaglast van het verlies zelf om aandacht, bijvoorbeeld wanneer de complexiteit van het verlies of de omstandigheden van het overlijden nog onvoldoende verwerkt zijn.

Door samen casussen te analyseren wordt zichtbaar hoe hulpverleners prioriteiten kunnen stellen in hun begeleiding.

 

Werken met concrete methodieken

Vanuit deze analyse maken deelnemers kennis met verschillende werkvormen die hulpverleners helpen om met deze kwetsbaarheden te werken.

Onder andere:

•    Dixit-kaarten, die helpen om gevoelens en innerlijke beelden te verkennen wanneer woorden moeilijk te vinden zijn
•    het emotiewiel en het emotiekompas, die cliënten ondersteunen bij het herkennen en benoemen van emoties
•    de verliesbloem, die helpt om verschillende lagen van verlies zichtbaar te maken
•    de levenslijn, waarmee belangrijke gebeurtenissen en eerdere verlieservaringen in kaart gebracht kunnen worden
•    werkvormen rond afscheid en niet-uitgesproken woorden
•    het werken met een tijdslijn van gebeurtenissen bij traumatische verliezen

Deelnemers leren niet alleen wat deze methodieken zijn, maar ook wanneer en waarom ze ingezet kunnen worden.

Het doel van deze lesdag

Het doel van deze lesdag is dat hulpverleners leren hoe ze hun analyse van de verliesdriehoek kunnen vertalen naar gerichte en doordachte interventies.
Door met casussen te werken ervaren deelnemers hoe theorie en praktijk elkaar voortdurend versterken. De verliesdriehoek wordt zo een praktisch kompas dat richting geeft aan begeleiding.
Hulpverleners leren niet alleen waar een cliënt vastloopt, maar ook hoe ze stap voor stap kunnen werken aan het versterken van de kwetsbare plekken binnen de verliesdriehoek.
Zo kan de cliënt geleidelijk meer stevigheid ontwikkelen en kan de verliesdriehoek opnieuw meer in evenwicht komen, met sterkere fundamenten in draaglast, draagkracht en draagvlak.

We werken voortdurend aan de hand van concrete casussen zodat theorie en praktijk onmiddellijk met elkaar verbonden worden.

De laatste lesdag staat volledig in het teken van toepassing op de eigen praktijk.

Deelnemers brengen een casus mee uit hun eigen werkcontext. Bij voorkeur gaat het om een situatie waarin men als hulpverlener voelt dat men vastloopt in de begeleiding, niet goed weet hoe het verder moet of twijfelt over welke richting men best uitgaat.

Tijdens deze lesdag werken we samen met deze ingebrachte casussen.

Stap voor stap analyseren we de situatie aan de hand van de verliesdriehoek en onderzoeken we:

waar de grootste draaglast in het verlies ligt

hoe het gesteld is met de draagkracht van de cliënt

welke rol het draagvlak speelt

welke subonderdelen binnen de verliesdriehoek bijzondere aandacht vragen

waar de prioriteit in begeleiding kan liggen

welke interventies op dit moment het meest helpend kunnen zijn

Door samen naar de casus te kijken, ontstaat vaak een nieuw perspectief op de situatie. Wat eerst complex of moeilijk te begrijpen leek, wordt stap voor stap helderder.

De verliesdriehoek helpt om opnieuw structuur te brengen in het verhaal van de cliënt en om te zien waar begeleiding opnieuw beweging kan brengen.

Voor veel deelnemers is deze lesdag bijzonder waardevol, omdat ze hier ervaren hoe het model van de verliesdriehoek concreet kan helpen om vastgelopen begeleidingen weer verder te brengen.

Deelnemers verlaten deze lesdag dan ook vaak met nieuwe inzichten, nieuwe richting en hernieuwd vertrouwen in hun begeleiding.

Deze opleiding kost 320 euro.

Al onze opleidingen bieden we aan betaalbare prijs aan. We vinden het belangrijk dat iedereen die dat wil bij ons terecht kan, en dat iedereen die zich (verder) wil bijscholen daartoe de kans krijgt. We spenderen geen grote budgetten aan dure locaties, drukwerken, erkenningen, publiciteit, internet marketing, enzovoort. We richten ons liever op wat er echt toe doet. De kosten die we daarbij uitsparen hoeven we dan ook niet door te rekenen :)

We werken telkens in kleine groep, de inschrijvingen zijn beperkt. 

Wil je je inschrijven? Stuur dan een mail naar info@rouwenverliesVlaanderen.com. Vermeld 'Verliesdriehoek 23/04' in het onderwerp van je bericht. Zo weten we voor welke opleidingn je wilt inschrijven.

Kan je niet wachten en wil je je onmiddellijk inschrijven? Dan kan je 320 euro storten op het rekeningnummer van Rouw en verlies Vlaanderen:

BE33 9501 4545 2946.

Gebruik je daarbij 'Verliesdriehoek 23/04+ jouw naam' als medelding?

Vanzodra we jouw betaling hebben ontvangen, sturen we je een bevestigingsmail.  Zo weet je dat alles goed is verlopen.

Vermeld bij inschrijving steeds jouw correcte factuurgegevens. Indien de factuur werd opgemaakt wordt deze achteraf niet meer aangepast.

Aan het einde van de opleiding ben je de trotse bezitter van een deelname-cerficiaat.

Jouw certificaat hangt straks op in jouw eigen kantoor. 

Dit is een online opleiding. We gebruiken Zoom. Een week voor aanvang van de opleiding krijg je de aanmeldingslink toegestuurd.

Kent Zoom nog een aantal geheimen voor je? Hier vind je een heldere uitleg hoe je kan deelnemen aan een opleiding via Zoom.